Styczeń 2009
Helmut Anheier

Zdjecie: Credit cruncher autor earnest70six


Do istniejących już problematycznych kwestii, kryzys gospodarczy dodał silny zestaw nowych wyzwań:

• Na poziomie społecznym zauważa się spadek zaufania w stosunku do „systemu”, wzrost poczucia niepewności wśród społeczeństwa i oportunizm wśród niektórych polityków, zarówno z prawej jak i z lewej strony sceny politycznej.
• Europejskie rządy, w wielu przypadkach fiskalnie bezpieczniejsze i bardziej elastyczne w swoich działaniach od USA, odkrywają na nowo Keynesizm. Interpretują go w sposób zaspokajający ich polityczne potrzeby, czego rezultatem są bardzo wysokie wydatki państwa (z których nieznaczna tylko część przeznaczona jest na kulturę i sztukę). Wzrost wydatków na inwestycje połączony jest z cięciami w obowiązującym budżecie, co kreuje niedobory, część których, często pośrednio, jest przerzucana na trzeci sektor.
• Firmy operują krótkofalowymi strategiami, próbują uspokoić udziałowców i rezygnują z programów społecznej odpowiedzialności biznesu i sponsoringu, co skutkuje brakiem prywatnych funduszy na kulturę. Z drugiej strony, firmy liczą na subsydia państwowe w zamian za gwarancje zatrudnienia i kontynuację produkcji.
• Fundacje filantropijne obserwują spadek wartości swoich aktywów w stopniu niespotykanym od dziesięcioleci. Przewidują zmniejszenie wysokości przyznawanych grantów, niepokoją się o bieżące programy i dotrzymanie zobowiązań; podkreślają również konieczność ochrony aktywów.
• Wiele gospodarstw domowych doświadcza finansowej niepewności i spadku wartości pracy, co może przyczynić się do mniejszego wsparcia finansowego sektora pozarządowego i zmniejszonego zaangażowania w wolontariat.

Dla sektora organizacji non profit związanych z kulturą i sztuką, kryzys finansowy jest jednoznaczny z mniejszymi środkami finansowymi na bieżące wydatki; jednak zawierzenie priorytetom wydatków publicznych może oznaczać dodatkowe pieniądze na inwestycje. Niemniej jednak, kryzys finansowy oznacza większą niestabilność finansową, większą niepewność w zatrudnieniu, możliwość niewywiązania się z kontraktów i niespełnione oczekiwania. Działania rad nadzorczych i kierownictwa mogą łatwo popaść w jedną z dwóch skrajności: z jednej strony jest podejście „nic nie róbmy”, wynikające z zaprzeczania lub fatalizmu, a z drugiej – różne formy nadaktywności i ślepego aktywizmu. Pomiędzy tymi dwiema skrajnościami są jednak również inne opcje, które pojawiają się w momencie, kiedy odkryjemy co odróżnia organizacje non profit od innych firm.

Ważne są trzy kwestie:

• Obecność głęboko zakorzenionych wartości (religijnych, politycznych, humanistycznych, moralnych, artystycznych) to cecha wyróżniająca wiele organizacji non profit. Wpływ tych wartości na działalność organizacyjną instytucji jest różny, ale ich obecność wskazuje na dość złożoną relację środki-rezultaty pomiędzy celami organizacyjnymi i głównymi. Wartości te mogą mieć pozytywny lub negatywny wpływ na organizację, mogą chronić lub obnażać, wskazywać drogę lub wieźć na manowce, pobudzać do działania lub prowadzić do rozproszenia energii.
• Obecność wielu udziałowców i osób zaangażowanych w działania organizacji (fundatorzy, pracownicy, wolontariusze, użytkownicy/klienci, instytucje rządowe etc.) sprawia, że organizacje non profit upodabniają się do organizacji politycznych, głównie poprzez złożone działania tworzenia i zarządzania koalicjami na rzecz wspólnego celu.
• Obecność różnych źródeł dochodu (rynek zbytu, członkostwo, różne formy wsparcia państwowego, dotacje i sponsoring, kontrakty, etc.), przy jednoczesnej nieobecności mechanizmów cenowych (najlepszy miernik działalności) oznacza zarządzanie przez organizacje non profit wieloma różnymi źródłami dochodów, podczas gdy sama działalność jest niepewna.

1. W jaki sposób sektor kultury może przetrwać finansowy kryzys?
2. W jaki sposób sektor kultury i sztuki reaguje na kryzys?
3. W jaki sposób organizacje non profit powinny zachować się w stosunku do nowych wyzwań?
4. Sześć wskazówek, jak przetrwać burzę
5. Przygotowywania na przyszłość

Ściągnij cały artykuł w pliku PDF