Essi Aittamaa
Sieć Trans Europe Halles (TEH) przeprowadziła wywiady z 16 z 18 swoich członków wywodzących się z miast które były, lub maja ambicję zostać Europejską Stolicą Kultury (ESK). Rezultaty tych wywiadów (opracowane przez Essi Aittamaa, Managera ds. Marketingu i Komunikacji Trans Europe Halles) i prezentacja LabforCulture zostały zaprezentowane w czasie dyskusji panelowej która odbyła się 20 września 2008 roku w Stavanger w Norwegii.
Celem wywiadów było zaprezentowanie doświadczenia członków TEH z programem ESK. Od lipca do września 2008 roku sieć TEH przeprowadziła większość swoich członów uczestniczących w pewien sposób w programie: 18 członków TEH i 1 organizację partnerską, w tym:
Wszystkie pytania skierowane do udzielających wywiadu związane były z wpływem organizacji na rok ESK i z rezultatami program ESK widocznymi w działalności organizacji, sektora pozarządowego i społeczności lokalnej. W latach 1987-20014 program ESK zmienił się diametralnie i raportowane doświadczenia różniły się w zależności od ich umiejscowienia w czasie. Dlatego więc nie wyciągano z przeprowadzonych wywiadów konkluzji i nie porównywano ich wyników; omówione zostały kwestie pojawiające się w związku z odpowiedziami udzielonymi w wywiadach.
Wśród organizacji biorących udział w badaniu tylko jedna zdecydowała się nie uczestniczyć w programie ESK. Decyzja ta była podyktowana ich bardzo precyzyjna polityka programową oraz przekonaniem, że ich cele i zamierzenie nie będą szły w parze z założeniami roku Stolicy Kultury. Również środki związane z organizacją roku ESK były ograniczone i przeznaczone na bardziej klasyczną formę kultury. Po organizacjach podobne do tej omawianej wyżej spodziewano się uczestnictwa w programie pozbawionego wynagrodzenia finansowego. Wszystkie inne organizacje w jakimś stopniu uczestniczyły w organizacji roku ESK. W przypadku niektórych współpraca była bardzo intensywna, począwszy od etapu planowania. Zaangażowanie innych organizacji ograniczało się do przedstawienia swoich propozycji i zorganizowani kilku wydarzeń.
W niektórych przypadkach organizacje skupione w TEH miały swoja role w organizacje konkursu i całego procesu. Często ogłaszany był zwykły nabór wniosków, na który omawiane organizacje reagowały złożeniem swoich propozycji. W innych przypadkach, organizacje te służyły jedynie przestrzenią do zorganizowania wydarzeń związanych z programem ESK. Zdarzały się również przypadki w których renowacja budynków należących do omawianych organizacji była częścią programu ESK. W nielicznych przypadkach zaangażowanie omawianych organizacji było bardzo silne, polegające na ich udziale we wszystkich etapach programu, wliczając to etap planowania czy ewaluacji projektu (jak to miało miejsce w Stavanger).
Większość organizacji w miastach ESK odpowiedziała, że niektóre z ich propozycji były wzięte pod uwagę, a inne nie. Liczba organizacji przekonanych, że ich sugestie zostały wzięte pod uwagę jest równa liczbie organizacji, które temu przeczą. Więcej organizacji uważających, że ich głos się liczył było w grupie organizacji partycypujących w konkursie.
Organizacje przewodniczące rokowi ESK znacząco różniły się od innych członków TEH w swoim podejściu do tematu. Z jednej strony, pojawiały się opisy organizacji o zamkniętej strukturze i bez należytych zasad transparentności; z drugiej jednak strony mówiono również o organizacjach otwartych na krytykę z którymi współpraca była bardzo owocna. Wydaje się, ze członkowie TEH uczestniczący w procesie wybierania Stolicy opisywali bardziej pozytywne relacje niż ci którzy już w organizacji roku ESK uczestniczyli.
Tylko jedna organizacja członkowska TEH uczestnicząca w roku ESK stwierdziła, że nie miało to na nią żadnego wpływu. Dla innych ten wpływ był zauważalny, i był zarówno pozytywny jak i negatywny. Większość komentarzy była pozytywna: organizacja obchodów dostarczyła organizacjom niezbędnego know-how w takich dziedzinach jak produkcja, administracja i kontakty międzynarodowe. Czasami uczestnictwo w roku ESK pomagało organizacjom w dotarciu do szerokiej publiczności.
Członkowie zauważyli wpływ ESK na lokalny sektor pozarządowy. Organizacja obchodów dostarczyła mu know-how, a w niektórych przypadkach organizacje pozarządowe zaczęły być traktowane jako poważny partner w dużych przedsięwzięciach kulturalnych. Wspomniano również konkretne działania, takie jak zainicjowanie festiwalu w ramach ESK i jego kontynuowanie po zakończeniu obchodów. Należy jednak zauważyć, że niektórzy z respondentów wątpili w długoterminowy wpływ ESK na sytuację w sektorze.
Niekiedy członkowie TEH zauważali wpływ ESK na lokalnych odbiorców i społeczność regionu. Jednak generalnie nie byli w stanie zidentyfikować poważnych rezultatów które ESK zostawił w lokalnej społeczności.
Większość respondentów była świadoma ewaluacji efektów ESK. Pojawiły się również krytyczne głosy odnoszące się do jej rezultatów. Większość członków TEH uczestniczyło również w procesie ewaluacji ESK w miastach w których działali; na tę potrzebę zostali poproszeni o uzupełnienie ankiet lub zapytani o zdanie w inny sposób.
Zdjęcie pochodzi ze strony mapy miast kandydujących: www.candidatecities.com
LabforCulture jest inicjatywą partnerską Europejskiej Fundacji Kultury. LabforCulture jest wdzięczna swoim fundatorom za wsparcie
