Nantes to jedno z najbardziej atrakcyjnych francuskich miast. W dużej mierze jest to wynik jego kulturalnej oferty. Jednakże nie zawsze tak było. W późnych latach osiemdziesiątych miasto cierpiało z powodu reindustrializacji: stocznie zostały zamknięte, gospodarka była w zastoju a samo miasto pogrążało się w letargu. Gdy burmistrz Nantes Jean-Marc AYRAULT obejmował swoja kadencję na początku 1989 roku, miasto było po prostu nudne. Zdecydował się postawić na kulturę.
Na efekty nie trzeba było długo czekać. Zorganizowane zostały festiwale Les Allumés, kierowany przez Jeana BLAISE, prezentujący sztuki teatralne w nietypowych miejscach w całym mieście, oraz la Folle Journée, stworzony przez René MARTINa w 1995 roku, inicjujący obecność muzyki klasycznej w Nantes i w całym regionie. Potem kolej przyszła na
Compagnie Royal de Luxe, organizującą otwarte wydarzenia teatralne skierowane do lokalnej społeczności Nantes. Wielu mieszkańców miasta, niezależnie od wieku, pamięta takie spektakle jak Sultan’s Travel czy niedawny Elephant.
- La Folle Journée de Nantes: nieznający precedensu festiwal muzyki klasycznej. Dzięki stosunkowo tanim biletom dostępny praktycznie dla wszystkich mieszkańców Nantes. W ramach festiwalu odbyło się ponad 230 koncertów z udziałem 1800 artystów i 121 000 widzów. Na fali sukcesu festiwal odbywa się teraz w Bilbao, Tokyo i Rio de Janeiro.
- Estuaire Nantes – Saint Nazaire: biennale sztuki współczesnej skupione na rewitalizacji brzegów Loary w obrębie rejonu Nantes-Saint-Nazaire. Estuaire odegrało ważną rolę w kształtowaniu tożsamości tej okolicy która ma nadzieję zostać ekonomicznym i kulturalnym centrum regionu. Trwałe czy ulotne, umieszczone w miastach, portach lub na wodzie, widoczne z brzegów lub z nurtu rzeki, prezentowane dzieła sztuki pozwalają nam odkrywać fascynujące dorzecze i podziwiać jego dziedzictwo i zróżnicowany krajobraz. W projekcie udział wzięły wielkie nazwiska światowej sztuki współczesnej, ale to, co najbardziej zapadło w pamięć to umożliwienie mieszkańcom tego miejsca kontaktu ze sztuką – ich reakcje na nią i uczestnictwo w jej tworzeniu. W pierwszej edycji Estuary udział wzięli również lokalni artyści, stowarzyszenia i grupy studenckie. (Posłuchaj wywiadu z Jeanem Blaise przeprowadzonego w czerwcu 2006 roku na potrzeby magazynu Fragil)
- Sztuka ulicy w wykonaniu Compagnie Royal de Luxe zostawiła swój ślad na wszystkich mieszkańcach Nantes, niezależnie od ich wieku. Artyści zauroczyli dziesiątki tysięcy widzów śledzących przygody Gigantów, przyglądających się wizycie Sułtana z Indii i rewolucji manekinów (Révolte des Mannequins) przeprowadzonej w oknie wystawowym jednego z lokalnych sklepów.
- Le Lieu Unique ( “Miejsce wyjątkowe”): W związku z industrialna przeszłością Nantes, miasto dysponowało ziemią i budynkami które można było na nowo zaadaptować. Na początku XXI wieku fabryka słynnych herbatników petits beurres przekształcona została w le Lieu Unique, główną sceną Nantes. Miejsce to, odnowione przez architekta Patricka Bouchaina, skupia różne przestrzenie użytkowe (bar, restauracja, księgarnia, hammam naśladujący styl Maison folie Wazemmes w Lille) oraz wystawiennicze i teatralne. U steru tego łączącego różne dziedziny sztuki przedsięwzięcia stoi Jean Blaise, znany nie tylko ze swoich blond loków i nimbu psotnika, ale przede wszystkim z zarządzania wieloma uznanymi festiwalami, takimi jak Les Allumés, Estuaire Nantes – Saint Nazaire, oraz pierwszą edycją les Nuits Blanches w Paryżu.
Na wyciagnięcie ręki od historycznego centrum miasta, wyspa Nantes jest wyjątkowa na tle innych europejskich miast. To nietypowe miejsce było jednym z największych centralnie położonych terenów postindustrialnych w całej Europie. Dzięki zaszczepieniu działalności artystycznej na tym gruncie (poprzez utworzenie kampusu sztuki i otwarcie przestrzeni kulturalnej), Nantes zostało postrzegane jako ważny punkt na mapie światowej kultury.
- Les Machines de l’île ( “Maszyny na wyspie”): Na wyspie wyłaniającej się z panoramy starych statków zacumowanych w dokach Dubigeon, śledzimy dziwne stwory, owoce wyobraźni Françoisa Delarozière’a i Pierre’a Oréfice’a. Obrazy te można umieścić gdzieś na skrzyżowaniu wymyślonych światów Juliusza Verne’a, mechanicznego wszechświata Leonarda da Vinci i industrialnej historii Nantes. Gigantyczny słoń przechadza się po cyplu wyspy, nowej promenadzie i ogrodach na brzegach Loary. Dostępne są też inne atrakcje: Manège des Mondes marins ( ‘Karuzela morskiego Świata’) i Arbre aux hérons ( ‘Drzewo Czapli). To wyjątkowe miejsce obrazuje dlaczego Nantes nazywane jest miastem innowacji i może wzmacniać swoją pozycję na rynku międzynarodowym. Byłoby jednak zbyt daleko idącym uogólnieniem wrzucić to wszystko co się dzieje do szuflady z napisem ‘branding’. Les Machines de l’île umożliwia włączenie się w działania kulturalne branży budowlanej, jak również firm z innego sektora, które na co dzień nie działają w sferze kultury.
- Projekt La Fabrique: Tuz obok Machines de l’île znajdziemy nową przestrzeń kulturalną nakierowaną na muzykę współczesną i sztuki wizualne. Do projektu włączone są studia nagraniowe, sale prób, oraz inne przestrzenie ułatwiające eksperymenty i innowacyjne inicjatywy w zakresie sztuki. Powstanie La Fabrique musi być rozumiane w kontekście amalgamatu miasta będącego siecią niewielkich przedsiębiorstw związanych z kulturą i artystycznych organizacji. Kierunek rozwoju Nantes to rozwijanie działalności kulturalnej i jednoczesne zacieśnianie więzów społecznych. Pierwszymi którzy włączyli się w ten projekt są dwie jednostki kulturalne związane z muzyka współczesną: Olimpic i Trempolino.
- Olympic to sala koncertowa Nantes. Umiejscowiona w budynku starego kina, wyróżnia się klubową atmosferą i repertuarem podążającym za najnowszymi trendami w muzyce współczesnej. Olympic jest odbiciem splatania się różnych form ekspresji artystycznej w sztuce multimedialnej i ich powiązań z muzyką współczesną. Festival Scopitone pokazuje czym Olympic się stanie, gdy ruszy pełną parą.
- Trempolino rozwija sieć instytucji i organizacji działających w sferze muzyki współczesnej w regionie Krajów Loary. Trempolino oferuje wachlarz usług zarówno dla muzycznych amatorów jak i profesjonalistów.
La Fabrique, Machines de l’île i biennale sztuki współczesnej Estuaire są mocnymi ogniwami w kulturalnym łańcuchu regionu. Nantes jest traktuje kulturę jako siłę napędzającą rozwój regionu. Co ważne, jego oferta kulturalna jest różnorodna a ceny umiarkowane, co pozwala każdemu mieszkańcowi na uczestniczenie w tym wydarzeniu kulturalnym, które mu najbardziej odpowiada.
Na tle europejskich metropolii kulturalnych, Nantes jest miastem modnym. Ta opinia jest wynikiem różnorodnych eventów kulturalnych, jak również pracy u podstaw wykonywanej przez ludzi kultury. Dzięki ich zaangażowaniu, w Nantes żyje się wspaniale. To oni wprowadzają edukację kulturalna na skalę masową – w całym regionie. Wydarzenia organizowane przez nich aktywizują do udziału w życiu kulturalnym mieszkańców z klasy robotniczej. Oto kilka przykładów takich inicjatyw:
- Tissé Métisse: Odbywający się na początku każdej zimy festiwal oferuje mieszankę debat, koncertów i wystąpień uznanych artystów. Cieszy się dużym zainteresowaniem młodzieży, studentów, osób starszych i wykluczonych z życia społecznego i kulturalnego. Festiwal jest wynikiem pracy pasjonatów, którzy przez cały rok przygotowują to wydarzenie.
- CitéMondeto laboratorium artystycznej ekspresji skupiające lokalną młodzież od 12 do 18 roku życia, pragnącą spróbować swoich sił w rapie, R’n’B i muzyce świata. Nauka pisania muzyki, muzyczne improwizacje i warsztaty cieszą się niespotykanym powodzeniem.
- Rapacité oferuje warsztaty hiphopowe mieszkańcom rejonu Dervallières.
- Festiwal Hip Opsession festival, organizowany przez PickUp Production, jest wydarzeniem skupiającym wiele odłamów sceny hiphopowej w Nantes. Stowarzyszenie promuje również wartości aktywnego społeczeństwa obywatelskiego.
- Mire i APO33 pracują na rzecz aktywizacji społecznej regionu. Warsztaty radiowe, muzyczne i artystyczne skierowane są do mieszkańców, którzy coraz lepiej reagują na tego typu przedsięwzięcia kulturalne. Ping skupia się na sferze multimediów i wykorzystaniu nowych technologii w kulturze; organizuje również festiwal Libre
Wymienienie wszystkich organizacji, instytucji i osób związanych z kulturą Nantes jest niemozliwe. Tę lukę poznawczą wypełniają niezależne media kulturalne takie jak przewodnik miejski Wik, Télénantes, magazyn Fragil, informator Pulsomatic oraz radia Jet FM i Prun’. Dzięki nim region jest dobrze poinformowany o wydarzeniach kulturalnych a poziom artystycznego zaangażowania społecznego w życie kulturalne Nantes wciąż rośnie.
LabforCulture jest inicjatywą partnerską Europejskiej Fundacji Kultury. LabforCulture jest wdzięczna swoim fundatorom za wsparcie
