Ściągnij sztukę

To sztuka oparta na wydarzeniu, które miało miejsce w przygranicznym rejonie Północy, we wrześniu 2006 roku. Wydarzenie to zainicjowała kopenhaska artystka Ivette Brachman, po wycieczce po okolicznych wioskach, będącej częścią projektu organizacji Pikene på Broen.

Po powrocie do Kopenhagi, Ivette namówiła do współpracy przy projekcie firmę Camper Shoes, znaną z niebanalnego designu swoich produktów. Scenariusz sztuki czerpie z warsztatów, podczas których projektanci Campera połączyli swoje wysiłki z lokalnymi artystami z Północy, w celu opracowania wspólnego produktu. Scenariusz pozwala na zapoznanie się z procesem godzenia lokalnej i globalnej ekonomii, z wyzwaniami i problemami spowodowanymi decyzjami politycznymi, którym musi stawić czoła lokalna społeczność oraz z niezadowoleniem rodzimej ludności, tak przywiązanej do swoich korzeni i lokalnych praw.

Mając warsztaty za punkt odniesienia, artystka stworzyła Katalizator – spektakl bazujący na ztuce performance’u i instalacji, wykorzystujący brechtowskie metody stosowane w „sztukach dydaktycznych”. Część aktorów opowiada fragmenty historii, pokazując je ze swojego punktu widzenia, podczas gdy pozostali odgrywają opowiadane zdarzenia. Wystawiana razy podczas trwania wystawy, sztuka przyjmują swą ostateczną formę, będącą wynikiem zarówno odgrywanych historii, jak również komentarzy i sugestii widowni, uzyskanych podczas badań przeprowadzanych po spektaklach. Na wystawie pokazana została dokumentacja trzech wersji sztuki, pokazanych tak, aby oglądający wystawę mogli porównać naniesione zmiany.

„Często zastanawiam się, co przyciągnęło mnie na Północ, do tego przygranicznego regionu” mówi Ivette Brackman.

„Z reguły nie interesuje mnie to, co pośrodku. Zawsze interesowały mnie ekstrema, i co się dzieje, gdy coś jest zmuszane do przedefiniowania siebie ze względu na pojawiające się różnice. Ciekawi mnie również sposób, w jaki ludność rejonów przygranicznych jest zawsze świadoma faktu, iż w sytuacji, gdy zagrożona jest tożsamość definicje te są przejaskrawione, ale płynne i wielowymiarowe, gdy nikt nie stoi na jej straży.

Nie wiem do końca, w jaki sposób mówić o moim zainteresowaniu kwestią tożsamości. Moi rodzice byli rosyjskimi emigrantami, którzy przybyli do Ameryki we wczesnych latach 60. XX wieku. W Rosji nie byli traktowani jak Rosjanie, ale jak Żydzi, pomimo iż ich rodziny mieszkały tam od pokoleń. Myślę, że tu leży sedno mojego zainteresowania granicami i kulturami mniejszościowymi. Wiem, że to duży przeskok, ale łącznikiem są relacje pomiędzy dominującą tożsamością narodową a tożsamością mniejszości, i sposób, w jaki są one budowane, uprawomocniane i uzewnętrzniane. Traktuję region Barentsa jako źródło, ale i klucz do nauki o etycznym podejściu do kultury i rozwoju.